DAP là gì? Chi tiết trách nhiệm và rủi ro điều kiện giao hàng DAP

Thuật ngữ DAP xuất hiện dày đặc trong các hợp đồng thương mại, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu đúng DAP là gì, dẫn đến những tranh chấp mất tiền oan về chi phí dỡ hàng hay phí lưu bãi (DEM/DET). Bài viết này của Trường Nam Logistics sẽ giải mã chi tiết điều kiện giao hàng DAP theo Incoterms 2020, giúp bạn phân định rõ ràng trách nhiệm, rủi ro giữa hai bên và cách chốt hợp đồng chuẩn xác nhất.

Định nghĩa điều kiện DAP là gì?

DAP (Delivered at Place), dịch ra tiếng Việt là “Giao tại nơi đến”, là một điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms) quy định rõ trách nhiệm giữa bên mua và bên bán.

Hiểu một cách đơn giản và trực tiếp nhất:

• Bản chất: Người bán bao trọn gói chi phí và rủi ro để thuê phương tiện chở hàng hóa đến tận một địa điểm đích đã thỏa thuận từ trước (có thể là kho của người mua, bãi tập kết, cảng…).
• Mốc giao hàng (Cực kỳ quan trọng): Người bán hoàn tất nghĩa vụ ngay khi hàng hóa được đưa đến điểm đích, vẫn đang nằm trên phương tiện vận tải và trong tư thế sẵn sàng để dỡ xuống.
• Giới hạn trách nhiệm: Người bán không có nghĩa vụ bốc dỡ hàng hóa xuống đất, và không phải làm thủ tục thông quan hay nộp thuế nhập khẩu (đây là trách nhiệm của người mua).

Nói tóm lại: Người bán chở hàng đến tận cửa, xe đỗ sẵn sàng. Việc bốc hàng xuống và lo giấy tờ, thuế má nhập khẩu để đưa hàng vào trong là việc của người mua.

Phân định trách nhiệm người bán và người mua trong DAP

So sánh DAP với các điều kiện dễ nhầm lẫn (DPU và DDP)

Cả 3 điều kiện DAP, DPU và DDP đều có một điểm chung: Người bán chịu tiền vận chuyển, đưa hàng đến tận nơi cho người mua. Nhưng để không bị nhầm lẫn, bạn chỉ cần phân biệt dựa trên 2 yếu tố: Ai bốc hàng xuống? và Ai lo giấy tờ, thuế nhập khẩu?

• Với DAP: Người bán chở xe hàng đến tận cổng kho, hàng vẫn nằm nguyên trên xe. Bạn (người mua) phải tự thuê người bốc hàng xuống, đồng thời tự đi làm thủ tục hải quan và đóng thuế nhập khẩu.
• Với DPU: Khác DAP ở chỗ, người bán chở hàng đến và họ phải chịu thêm chi phí bốc hàng đặt xuống đất cho bạn. Bạn chỉ việc lo đóng thuế.
• Với DDP: Khác DAP ở chỗ, DDP là gói “bao trọn giấy tờ”. Người bán chở hàng đến và họ đóng luôn mọi loại thuế, lo hết thủ tục thông quan nhập khẩu cho bạn. (Lưu ý: DDP giống DAP ở chỗ hàng vẫn nằm trên xe, người mua phải tự bốc hàng xuống).

Xem thêm: CIC là phí gì? Tất tần tật những điều bạn cần biết

Rủi ro lưu kho, lưu bãi trong DAP: Ai là người chịu trách nhiệm?

Theo điều kiện DAP, nghĩa vụ thông quan nhập khẩu thuộc về Người Mua. Do đó, nếu hàng đến nơi nhưng bị kẹt lại bến bãi, chi phí lưu kho bãi sẽ được phân định như sau:

• Người Mua chịu chi phí: Nếu hàng nằm chờ do người mua làm thủ tục hải quan chậm trễ (thiếu giấy tờ, chậm nộp thuế…). Theo Incoterms, rủi ro và tổn phí này tự động chuyển cho người mua kể từ ngày giao hàng theo thỏa thuận.
• Người Bán chịu chi phí (Ngoại lệ): Chỉ khi lỗi hoàn toàn thuộc về người bán (ví dụ: gửi sai hoặc chậm chứng từ gốc, khiến người mua không thể mở tờ khai hải quan).

Cách viết điều kiện DAP chuẩn xác vào hợp đồng thương mại

Cú pháp chuẩn: DAP + [Địa điểm giao hàng đích được chỉ định chi tiết] + [Phiên bản Incoterms]

Ví dụ minh họa:

• DAP, Kho công ty ABC, Khu công nghiệp Tân Bình, TP.HCM, Việt Nam, Incoterms 2020.
• DAP, 123 Nguyễn Văn Linh, Đà Nẵng, Việt Nam, Incoterms 2020.

Lưu ý quan trọng nhất khi viết: Tuyệt đối không ghi địa điểm chung chung (ví dụ: chỉ ghi DAP Ho Chi Minh hoặc DAP Vietnam).

Vì DAP là điều kiện giao hàng tận nơi, điểm đích chính là cột mốc chuyển giao rủi ro. Bạn phải ghi địa chỉ đích càng chi tiết, cụ thể càng tốt (rõ tên kho, số nhà, khu công nghiệp, thành phố) để xác định chính xác vị trí xe dừng lại và chuyển rủi ro sang cho người mua. Ghi chung chung sẽ rất dễ xảy ra cãi vã nếu hàng bị hỏng hóc trên đoạn đường từ bãi tập kết chung về kho riêng.

Lời khuyên khi sử dụng điều kiện DAP cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Đối với Người Bán:

• Mua bảo hiểm: Nên tự mua bảo hiểm để phòng rủi ro dọc đường (dù Incoterms không bắt buộc).
• Dự trù cước phí: Tính toán cẩn thận chi phí vận chuyển chặng chính và các phụ phí tận nơi.
• Khảo sát bến bãi: Xác minh trước xem phương tiện vận tải có thể ra vào điểm đích dễ dàng không.

Đối với Người Mua:

• Chủ động dỡ hàng: Bố trí sẵn nhân công, xe nâng/xe cẩu chờ sẵn khi hàng đến.
• Đẩy nhanh hải quan: Chuẩn bị hồ sơ thông quan sớm ngay khi hàng đi trên đường để tránh kẹt hàng và gánh phí lưu kho bãi (DEM/DET).

Vận hành trơn tru một lô hàng theo điều kiện DAP đòi hỏi sự nhịp nhàng giữa khâu vận chuyển và làm thủ tục. Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm một đối tác vận tải am hiểu sâu sắc về Incoterms, hỗ trợ giao nhận hàng hóa tận nơi an toàn, chuẩn xác, hãy liên hệ ngay với Trường Nam Logistics để được tư vấn phương án tối ưu chi phí nhất!